Bài phát biểu của GS.Viện sĩ Hoàng Quang Thuận trong lễ kỷ niệm 50 năm thành lập trường THPT Đồng Hới
20/03/2016 | 2 Phản hồi

Hòa chung không khí vui tươi và xúc động, trong lễ kỷ niệm 50 năm thành lập trường THPT Đồng Hới (19/3/1966-19/3/2016), mở đầu bài phát biểu GS.Viện sĩ Hoàng Quang Thuận (học sinh cũ khóa 68-71) rất xúc động chia sẻ một vài cảm nghĩ.

GS.Viện sĩ Hoàng Quang Thuận

GS.Viện sĩ Hoàng Quang Thuận

Hôm nay trở về mái trường cấp 3 Đồng Hới đã trưởng thành qua khói lửa chiến tranh. Trở lại mái trường xưa, nơi ấy có biết bao kỷ niệm êm đềm của thời học sinh như một cuốn phim tư liệu quay trở về quá khứ. Ngày ấy chiến tranh bom đạn mịt mù khói lửa. Thị xã Đồng Hới đẹp êm đềm bên dòng sông Nhật Lệ. Thành phố Hoa Hồng đã đổ nát dưới bom đạn quân thù. Từng đoàn xe sơ tán rời khỏi thị xã Đồng Hới trong đó có trường cấp 3 Đồng Hới. Chúng tôi sơ tán về xóm Cột Chùa. Hồi đó chúng tôi hồn nhiên dưới mưa bom bão đạn của quân thù. Một thời tuổi trẻ, các lớp vào rừng sâu chặt cây Dẻ, dào hệ thống giao thông hào và làm những căn hầm chữ A. Đêm đêm dưới ngọt đèn phòng không che ba mặt, còn lại một phần ánh sáng để tránh máy bay Mỹ. Các lớp, các tổ sinh hoạt trong những căn hầm chữ A dã chiến.

Tôi còn nhớ bài thơ của thày Lương Duy Cán viết về Đồng Hới. Khi chúng tôi sơ tán, chúng tôi nghĩ rằng sẽ đi một hai năm rồi trở lại, những phải đến mùa xuân 1975 cuộc chiến tranh giải phóng đất nước mới được hoàn thành:

Hoa phượng đỏ chói chang nỗi nhớ
Hồng nhung chia tay, hồng trắng đợi chờ
Một năm qua rồi một năm qua một năm qua nữa
Trên phố cũ những ngôi nhà đổ
Một bức tường vỡ đôi…
Nơi ngã tư xưa trẻ nhỏ đến đùa chơi
Một hòm thư treo còn mang vết đạn
Như người lính không nghĩ mình dũng cảm
Nâng niu những lá thư đi
Nhớ một cô bé ngày xưa
Thường gửi những bức thư dài mực tím

Bom đạn Mỹ đã ném xuống, tỉnh Quảng Bình nơi một mét vuông chịu 7 tấn bom đạn. Trường cấp III Đồng Hới đã đổ máu. Các thế hệ học sinh Trường cấp III Đồng Hới sôi sục lên đường ra trận. Hôm nay trở lại mái trường xưa có nhiều bạn không trở về. Bạn Nguyễn Đức Kỳ, lớp trưởng lớp 10A, Bạn Nguyễn Kỳ Sơn đã nắm xuống cổ thành Quảng Trị, nơi từng đại đội quyết tử, chiếc khăn tang trắng xóa, người ra đi không hẹn ngày về. Bạn Nguyễn Văn Chiến đã hy sinh ở chiến trường miền Nam.

Thế đó, từ tro lửa chiến tranh thế hệ chúng tôi đã trưởng thành. Trường cấp III Đồng Hới đã có những học sinh là những nhà lãnh đạo của tỉnh, của Trung ương, các tướng lĩnh của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các nhà khoa học của đất nước, của thế giới Nguyễn Ngọc Thiện, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên- Huế, Ủy viên Trung ương Đảng, nay là Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đồng chí Trương Minh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Thông tin-truyền thông…

 

Hành trang vào đời của chúng tôi nhờ sự dạy dỗ của các thày cô giáo. Những bài giảng văn của thày Lương Duy Cán chũng tôi luôn mang theo mình tỏng những đợt hành quân.

Quê hương ơi! Ta chào quê hương nhé
Ngày nào tuổi trẻ ra đi
Rừng chiến khu vang ầm tiếng súng
Nhớ hàng sầu đông vẳng tiếng cu gù.

Quê hương ơi những chiều biển lặng
Con cá chuồn lao vút như tên
Những đêm hè câu mực
Con sứa dập dềnh chờ nước biển lên

Anh vẫn nhớ tiếng ru lời bài hát cũ
“Cái con chim xanh ăn trái xoài xanh”
Mẹ đã ru những chưa nồng anh ngủ
“Con chim xanh ăn trái xoài vàng”

Cô gái biển đẹp xinh người vợ trẻ
Ngày chiến thắng về không có bóng anh
Em hãy nhìn lên sắc cờ kiêu hãnh
Có anh về ôm ấp rặng dừa xanh.

Các phương trình vật lý của thày Trần Trọng Kỷ, các phương trình toán học của thày Đoàn Quyết Định là những kiến thức để chúng tôi tiếp tục nghiên cứu những đề tài khoa học, đã đưa chúng tôi đến các viện khoa học nền văn minh nhân loại như: Viện nghiên cứu viễn thám Nupna, Cơ quan hàng không vũ trụ NASA Hoa Kỳ. Nơi ấy chúng tôi được học tập và làm việc để cống hiến cho đất nước và quê hương những công trình nghiên cứu.

Các em học sinh thân mến, chúng ta đang sống trong kỷ nguyên đầy phát minh và sáng tạo. Những đỉnh cao khoa học của nhân loại, kết hợp với lòng yêu quê hương, đất nước, lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam 4000 năm lịch sử. Chúng ta nên nhớ rằng, mảng đất Quảng Bình đầy máu lửa đã tạo lên bao thế hệ anh hùng, bao nhiêu người con vĩ đại của dân tộc. Chúng ta tự hào là người con Quảng Bình, của Tổ Quốc Việt Nam. Tất cả nhờ vào công ơn cha mẹ, công ơn dạy dỗ của các thầy cô giáo và nhớ mãi về mái trường thân yêu mà chúng ta đã học.

Thế hệ giáo viên, học sinh Trường cấp III Đồng Hới những ngày đầu mới thành lập.

Thế hệ giáo viên, học sinh Trường cấp III Đồng Hới những ngày đầu mới thành lập.

Trong không khi hân hoan xúc động của buổi hội trường hôm nay, tôi liên tưởng đến bài thơ nhớ về một mái trường:

Em mơ về một mái trường xưa
về với tuổi 20 một thời khao khát
Chiều A7 thân yêu, gió chuyển mùa xao xác
Tóc học trò thơm hương khóm miên man
Mơ về giảng đường xưa bình yên bài giảng đường thi rộng
Giọng thầy trầm ấm
Tấm áo sờn vai vương vương bụi phấn
Ánh mắt nhìn chan chứa bao yêu thương
Tuổi sinh viên xanh mơ ước giảng đường
Có bài giảng thầm sâu trên từng trang giấy trắng
Có bàn tay chắt chiu dắt dìu chiều mưa nắng
Để lặng thầm lót miếng sáng trong đêm
Mơ về một khoảng trời xưa dịu êm
Về với trong veo ông bạn bè xưa tóc bím
Nhặt cánh phượng hồng thắm một màu bịn rịn
Và lại bồi hồi nghe bài giảng đường …
Bao năm rồi từ thủa ấy biệt ly
Mái ngói trường xưa biết mùa rêu phủ
Vẫn thương lắm chiều xưa ô cửa sổ
Tấm áo sờn mùi phấn trắng bay bay
Mơ một lần cùng bạn bè về đây
Để viết tiếp những dòng thơ của một thời …
Để lắng lại trong lòng thời tha thiết yêu thương

Nhân dịp đầu xuân, Lễ kỷ niệm 50 năm Trường cấp III Đồng Hới, tôi xin gửi lời chúc sức khỏe và thành công đến các quý vị đại biểu, các thầy cô giáo, các bạn học cùng thời và các em học sinh thân mến lời chào trân trọng. Chúc hội lễ thành công tốt đẹp. Xin chân thành cảm ơn.

GS.Viện sĩ Hoàng Quang Thuận

Gửi phản hồi